• Haziran 3, 2020

Online anket soruları ve anket tasarımı kılavuzu

 

Online anket soru tipleri nasıl seçmelisiniz?

Online form oluşturma programı veya online anket yapma sitesini kullanmak, veri toplamanın en popüler ve yaygın yollarından biridir. Sorular, online anket veya çevrimiçi bir formun en önemli parçasıdır; onlarca soru tipinden doğrusunu seçilmesi, yüksek kalitede veri toplanmasına yol açarken, verilerin istatistiksel analizini de doğru ve güvenilir kılar.

Bu kılavuzda, online ankette soru tipleri nasıl seçileceğini açıklayacağız ve anket soru tiplerini karşılaştıracağız.

1. Soruların açık uçlu mu yoksa kapalı uçlu mu olacağına karar verin.

Spektral (değerlendirme ölçeği), derecelendirme, çoktan seçmeli, öncelikli, metinsel, vb. her bir soru tipi açık veya kapalı uçlu soru kategorisinde yer alır. Bu nedenle, anketinizi tasarlarken, önce soruların açık uçlu olup olmadığına karar vermelisiniz. Kapalı soru, katılımcının önceden tanımlanmış bir listeden veya seçeneklerden seçtiği sorular anlamına gelir ve katılımcının cevabını daha fazla detaylıca anlatabilme imkanı yoktur. En sık karşılaşılan kapalı sorular çoktan seçmeli, derecelendirme, spektral (değerlendirme ölçeği) ve sıralamadir.

İnsanların görüş ve düşüncelerini analiz etmek için hızlı ve kolay yapılandırılmış veri toplamak istediğinizde bu tür soruları kullanın.

Açık uçlu soru, katılımcının kendi görüş ve sebeplerini açıklama ve detaylıca anlatma fırsatına sahip olduğu anlamına gelir ve bu detaylar online anket tasarımcısı için çok önemlidir. Bu sorular “neden …”, “lütfen açıklayın …” ve “nasıl …” gibi ifadelerle başlar. Bu tür cevapların analizi niteldir ve genellikle online anket tasarımcısının gözetimini gerektirir.

Açık uçlu ve kapalı soruların bir kombinasyonu da bir soruya dahil edilebilir. Örneğin, çoktan seçmeli bir soru veya bir açılır listede, bir seçeneğin online anket tasarımcısının gözünden kaçması durumunda, katılımcıya da fikrini sunması için bir fırsat vermek isterseniz, seçeneklerin sonuna bir de “diğer” seçeneğini ekleyebilirsiniz.

Bu durumda açık ve kapalı ya da yarı kapalı uçlu sorular arasından seçim yaparken, önce kendinize sorun: Bu soru bana toplama ve analiz etmem gereken verileri sağlayacak mı?

2. Spektral (değerlendirme ölçeği), derecelendirme, önceliklendirme, çoktan seçmeli ve metinsel soru tiplerinden birini seçin.

İki bölümlü veya evet / hayır soruları hızlıca ve katılımcının en az zihinsel katılımı ile cevaplanabilir. Ancak, sonunda yararlı bilgiler toplamak için mutlaka başka tür sorularla birleştirilmeleri gerekir.

Spektral (Likert ölçeği) ve derecelendirme, katılımcının fikir ve görüşlerini toplayan başka bir kapalı uçlu soru türüdür. Öncelikle ölçülen endeks veya göstergenin bipolar veya monolitik olup olmadığına karar vermeniz gerekir. Örneğin, gösterge, tamamen katılmıyorum ile kesinlikle katılıyorum veya tamamen olumsuz bakıyorum ile tamamen olumlu bakıyorum arasında değişiyorsa, spektral (değerlendirme ölçeği) soru tipini kullanın. Gerektiğinde ölçeğin ortasına nötr veya bir “fikrim yok” etiketi de ekleyin.

Ancak, gösterge sıfırdan pozitif değerlere dağıtılmışsa ve böyle gibi verileri toplamak istiyorsanız, derecelendirme soru tipini kullanın. Unutmayın, ölçüm skalasınız, size kaliteli veriler sağlamak için katılımcı tarafından kolayca yorumlanabilir olmalıdır.

Çoktan seçmeli sorular veya açılır liste, katılımcı için aralarından seçim yapabileceği çeşitli seçenekler sunan online anket ve formun en yaygın şeklidir. Seçeneklerin sayısına bağlı olarak, normal veya açılır liste kullanılabilir. Yalnızca metin yerine, resimli çoktan seçmeli kullanabilir ve her resmi etiketleyebilirsiniz. Sorunun mahiyetine bağlı olarak, bu tür sorulara cevap vermek aynı anda birden fazla seçenekle birlikte olabilir.

Porsline’ın resimli çoktan seçmeli soruları, online anket ve soru formu hızlı bir şekilde analiz edilebilir ve yorumlanabilir, ancak bu soru tipi spektral (değerlendirme ölçeği) sorular için yanlışlıkla kullanılmamalıdır (likert tipi anket örneği).

likert tipi anket nasıl değerlendirilir

Çoktan seçmeli sorudaki seçenekler bölünmüş seçeneklerdir. Oysa spektral (değerlendirme ölçeği) soru tipinde adından da anlaşılacağı gibi aralıksızdır. Online anketinizde bazı durumlarda, spektral soru tipi yerine çoktan seçmeli kullanmayı tercih ederseniz, verileri analiz ederken, yukarıdakilere dikkat etmeniz ve veri çıktısına uygun kodlamaları uygulamanız gerekir.

Sıralama, kitle tercihlerini belirlemenize yardımcı olacak bir soru tipidir. Genel bir kural olarak, katılımcının birden fazla seçenek arasından seçim yapmasını istediğinizde ve bu seçeneklerin sırası sizin için önemli ise, sıralama soru tipini kullanabilirsiniz. Örneğin, ürün özelliklerinin üretim sırası hakkında müşterinin bakış açısından nasıl olduğunu bilmek isterseniz veya çalışanlar için iş memnuniyetinin hangi yönlerinin daha önemli ve hangilerinin daha az önemli olduğunu bilmek istersiniz, bunu kullanabilirsiniz.

Bu tür sorulara ait verileri analiz etmek için şu videoyu izleyin: Sıralama sorusunun istatistiksel analizi

Açık uçlu soruları veya metinsel soruları aşağıdakileri içeren çeşitli biçimlerde kullanabilirsiniz: basit metinsel soruları, sayısal soru, bağlantı veya web adresi olarak verilen yanıtlar veya e-posta şeklindeki yanıtlar. Bu tür sorular kalitatif veriler üretir ve bu nedenle standart tanımlayıcı istatistikler şeklinde analiz edilemez.

Porsline’da, “soru grubu” yardımıyla, çeşitli online anket ve formlarda sorularlan bölümler oluşturabilirsiniz ve her grupta bu tür soruların bir kombinasyonunu kullanabilirsiniz. Anketteki soru tiplerini düşünürken, ayrıca soruların doğru ve ilkeli olarak yazılmasını da takip etmelisiniz. Bu amaçla, aşağıdaki yazıyı okuyun.

Demografik sorular anketin başında mı sorulmalı? Sonunda mı?

Online anket soruları ve tasarlamasıyla ilgili 8 ipucu

Online anket kullanarak analiz etmek ve karar vermek için kaliteli veriler toplamak istiyorsanız, anket sorularını yazarken sık karşılaşılan bu 8 hatadan kaçının ve bu önerileri uygulayın.

1. Kısa bir online anket tasarlayın.

Ankete cevap verenler genellikle yaklaşık 15 dakikadan sonra:

  1. Cevap vermeyi bırakmaya karar veriyorlar. Bu size sadece pahalıya mal olmaz, aynı zamanda cevapların kalitesini de sorgular.
  2. Verdikleri cevaplara odaklanmazlar. En kısa sürede anketin sonuna ulaşmak için cevapları rastgele seçerler.
  3. Sinirlenirler. Müşteri memnuniyetini veya sadakatini değerlendirmek istiyorsanız, online anketi uzatarak, aslında müşteri memnuniyetini ve sadakatini düşürmüş olursunuz.

2. Basit ve anlaşılır kelimeler kullanın.

Bazı çalışmalarda, özellikle anketin kısmen başka bir dilden çevrildiği akademik araştırmalarda, anlamsız ve belirsiz ifadeler çok sayıda bulunur. Anketinize cevap verecek olanlar kim olursa olsun, basit ve anlaşılır bir dil kullanın. Gerektiğinde, terimlerden basit ve anlaşılır bir tanım sunmaya çalışın. Hedef topluluğunuz bu alanda uzmansa, detaylandırma yerine ayrıntılı ve dikkatli sorular yazmaya odaklanın.

3. Katılımcılara samimi bir şekilde hitap edin.

Sorularınız, yanıtlayanların cevap verme konusunda yetersiz olduklarını hissetmelerine neden olmamalıdır. Katılımcının gerçekten duyulduğunu ve sınav sorusunu yanıtlamadığını hissettirmek için “sizce …?”, “… düşünüyor musunuz?” vb. gibi ifadeler kullanın!

Örneğin, yanıt veren kişi bir kuruluşun insan kaynakları müdürüyse ve insan kaynaklarının istenmeyen ve kötü performansı hakkında bir soru sormak istiyorsanız, “Çalışanlarınızın öğrenmeye vakti var mı?” diye sormanın yerine, “biz kuruluşlarda yaptığımız araştırmalar sonucu, mali kaynak eksikliği veya kuruluşun misyonundan kaynaklanan diğer öncelikler gibi nedenlerden dolayı personel eğitimine çok az önem verildiğine rastladık”, diye sormanız daha iyi ve doğru olur. Bu şekilde daha dürüst cevaplar alırsınız.

4. Bazı sorular için bir süre zarfı belirleyiniz.

“İnternette ne kadar vakit geçiriyorsunuz?”, “Seyahat için ne kadar harcıyorsunuz?”. Bu tür sorularda, soru okuyucusunun size daha doğru bilgi vermesi için bir zaman dilimi belirlemeniz gerekiyor. İstediğiniz zaman dilimini, sorunun başında getirmek en iyisidir. “Geçtiğimiz hafta internette ne kadar zaman geçirdiniz?” veya “Son altı ayda seyahate ne kadar para harcadınız?”. Aklınızda belirli bir zaman dilimi yoksa, “genel olarak”, “genellikle” ve “toplamda” gibi kelimeler kullanın, ancak bu tür soruları yanıtlamanın zor olduğunu ve doğru veriler elde edemeyeceğinizi unutmayın.

5. Her soruda birden fazla konu sorgulamayın.

Bu soruya dikkat edin: “Yöneticim iş konusunda bana danışıyor ve iş yerinde bana özgürlük tanıyor”. Eğer bu soruyu ceveplayan katılımcıya iş yerinde danışılıyorsa ancak hareket özgürlüğü tanınmıyorsa, katılımcı bu soruya nasıl yanıt vermelidir?

Bu durumlara “Double-barreled Questions” denir. Yani, bir soruda iki konu sorgulanır. Yukarıdaki örnekte, “Son altı ayda, süpervizörüm bana danıştı” ve “Son altı ayda, çalışma alanımda bana özgürlük verildi” soruları, daha doğru yanıtlar alacaktır. Bu sorularda zaman diliminin nasıl kullanıldığına dikkat edin.

6. Soruya olumlu ya da olumsuz bir anlam yüklemeyin.

Bu soruya dikkat edin: “Geçtiğimiz hafta kafeye gitmek için ne kadar para kaybettiniz?”. Soru bağlamında kişisel görüş ve bakış açılarınızı uygulayarak, katılımcıyı zihinsel ve duygusal olarak etkileyeceksiniz ve bu soruların cevapları doğru olmayacaktır.

Bu durumlara “Loaded Questions” denir. Yani, sorunun olumlu veya olumsuz bir duygusal yükü vardır. Yukarıdaki örnekte, “Geçen hafta kafede ne kadar para harcadınız?” daha doğru bir soru olacaktır.

7. Soruların sıralamasının neden olduğu önyargılardan kaçının.

Bir ankette, bu iki soru sırasıyla katılımcıdan soruldu: “Sizce, içerik pazarlama ne kadar önemlidir?” ve “Gelecek yılki programınızda içerik pazarlamasına ne kadar yatırım yapacaksınız?”. Eğer katılımcınız içerik pazarlamacılığının önemli olduğuna inanan birisi ise, bir sonraki soruda muhtemelen abartılmış bir rakam açıklayacak.

Bir önyargı örneği de, bir anketin başlangıcında cinsiyet, gelir vb. hakkında sorular sorulduğunda, oluşur. Örneğin, araştırmalar eğer bir matematik sınavının başlangıcında cinsiyet hakkında bir soru sorulursa, kızların bu soruyu bir sınavın sonunda sorulandan, daha kötü sonuçlar elde ettiklerini göstermiştir. Bu sorgulama tarzı, klişe hatası (Stereotype Threat) ile ilişkilidir. Soruların sırasından kaynaklanan önyargı, sonuçları ve analizlerini etkileyebilir. Bu gibi durumlarda, soruların veya seçeneklerin rastgele gösterimini kullanmanız ve demografik soruları anketin sonunda ifade etmeniz önerilir.

8. Genel sorular kullanmayın.

Bu soruya dikkat edin: “Düşüncelerinizi ürünümüz hakkında bildirin.” Katılımcı bu soruyla karşılaştığında, ürünün hangi kısmı hakkında yorum yapmalı? Kalite? Fiyat? Satın almaya değer mi? Satış sonrası servis mi?

Toplanan bilgileri geliştirme amacıyla kullanmak istiyorsanız, sorularınızı dikkatlice yazmalısınız. Online anketiniz ve ölçümünüz için belirlediğiniz hedefler doğrultusunda ürünün hangi yönlerini geliştirmek istiyorsunuz? Tüm yönleri geliştirmek için bilgi toplamak istiyorsanız, her bölüm için ayrı bir soru tasarlayın ve katılımcıya odaklanmasına izin verin.

Online anket sorularının yazılım şekli, veri toplama hedeflerinize ulaşmada çok önemli bir adımdır. Anket sorularını yazdıktan sonra birkaç katılımcıyla birlikte incelemeniz iyi olur.

Related Posts

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir